5G vẫn đang tiếp tục được mở rộng, nhưng thế giới viễn thông đã bắt đầu đặt những viên gạch đầu tiên cho thế hệ mạng tiếp theo. Nếu 5G mở ra những khả năng mới về tốc độ, độ trễ và kết nối thiết bị, thì 6G được kỳ vọng sẽ đưa mạng di động tiến xa hơn, nơi kết nối, trí tuệ nhân tạo, cảm biến và khả năng xử lý dữ liệu có thể cùng tồn tại trong một hệ thống. Theo Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU), 6G đang được phát triển dưới tên gọi IMT-2030. Năm 2026, ITU đã hoàn thiện dự thảo các yêu cầu hiệu năng kỹ thuật tối thiểu cho giao diện vô tuyến IMT-2030 và xác định 6 nhóm kịch bản sử dụng, trong đó có truyền thông nhập vai, kết nối siêu tin cậy – độ trễ thấp, kết nối phổ cập, AI và truyền thông, cũng như tích hợp cảm biến và truyền thông.
Sự chuyển dịch này đặt ra một câu hỏi đáng chú ý với những người đang học hoặc chuẩn bị theo học ngành Điện tử viễn thông: Khi công nghệ thay đổi nhanh như vậy, sinh viên cần chuẩn bị những gì để không bị tụt lại phía sau?
1. 5G đang mở đường cho thế hệ mạng 6G
5G không đơn thuần là phiên bản có tốc độ Internet cao hơn 4G. Công nghệ này tạo nền tảng cho nhiều mô hình kết nối mới, từ mạng di động tốc độ cao, Internet vạn vật (IoT) đến các ứng dụng công nghiệp cần độ trễ thấp và độ tin cậy cao.
Trong hệ thống IMT-2020, 5G đã được định hình với nhiều hướng triển khai và ứng dụng khác nhau. ITU cũng xem 5G là nền tảng để tiếp tục phát triển các hệ thống thông tin di động thế hệ mới.
Điểm đáng chú ý là những yêu cầu đặt ra cho 6G không chỉ xoay quanh câu chuyện “nhanh hơn”. Theo khung IMT-2030, thế hệ mạng này hướng đến khả năng kết nối phổ biến hơn, tích hợp AI, tăng cường cảm nhận môi trường, nâng cao độ bền vững và bảo mật của hệ thống.
Điều đó đồng nghĩa với việc công việc của kỹ sư viễn thông trong tương lai cũng có thể không còn bó hẹp trong việc vận hành các hệ thống mạng truyền thống. Kiến thức về mạng không dây sẽ cần kết hợp với phần mềm, dữ liệu, AI, IoT, điện toán và an toàn thông tin.
2. 6G sẽ khác 5G ở điểm nào?
Nếu 5G tập trung mạnh vào việc nâng cao khả năng kết nối giữa con người và thiết bị, 6G đang được định hướng trở thành một hạ tầng thông minh hơn, trong đó mạng có thể phối hợp với AI, cảm biến và năng lực tính toán.
ITU hiện xác định sáu kịch bản sử dụng cho IMT-2030 gồm: truyền thông nhập vai, truyền thông siêu tin cậy và độ trễ thấp, kết nối số lượng lớn, kết nối phổ cập, AI và truyền thông, cùng tích hợp cảm biến và truyền thông.
Một trong những điểm đáng chú ý là Integrated Sensing and Communication (ISAC) – tích hợp cảm biến và truyền thông. Thay vì chỉ truyền dữ liệu, mạng trong tương lai có thể tham gia vào việc phát hiện, định vị, lập bản đồ hoặc nhận biết các đối tượng trong môi trường.
AI cũng được đưa vào định hướng phát triển của 6G. ITU đang nghiên cứu kiến trúc và yêu cầu đối với mạng IMT-2030 có sự tham gia của AI và machine learning.
Như vậy, khoảng cách giữa viễn thông, AI, IoT, điện toán và cảm biến ngày càng thu hẹp. Đây chính là lý do sinh viên Điện tử viễn thông cần chuẩn bị một nền tảng kiến thức rộng hơn thay vì chỉ tập trung vào một công nghệ riêng lẻ.
3. Sinh viên Điện tử viễn thông cần chuẩn bị gì?
3.1. Nắm chắc nền tảng điện tử và viễn thông
Công nghệ có thể thay đổi nhanh, nhưng kiến thức nền tảng vẫn là phần khó có thể thay thế. Sinh viên cần hiểu các nguyên lý về điện – điện tử, tín hiệu và hệ thống, truyền thông, mạng máy tính, thông tin vô tuyến, xử lý tín hiệu và các thành phần tạo nên một hệ thống viễn thông.
Đây là cơ sở để người học có thể tiếp tục tiếp cận những công nghệ mới thay vì phải bắt đầu lại mỗi khi xuất hiện một thế hệ mạng mới. Một sinh viên hiểu bản chất của hệ thống sẽ có lợi thế hơn khi tiếp cận 5G-Advanced, 6G hoặc những công nghệ chưa phổ biến ở thời điểm hiện tại.
3.2. Học sâu hơn về mạng không dây và thông tin di động
Từ 4G lên 5G rồi hướng đến 6G, thông tin vô tuyến và di động vẫn là một trong những mảng quan trọng của ngành. Sinh viên nên chủ động tìm hiểu về kiến trúc mạng, truyền dẫn, sóng vô tuyến, anten, tài nguyên tần số, hiệu năng mạng và các công nghệ truy nhập vô tuyến.
Tại PTIT, chương trình Kỹ thuật Điện tử viễn thông hiện có hướng Thông tin vô tuyến và di động, bên cạnh Mạng và dịch vụ Internet và Hệ thống IoT. Chương trình cũng cập nhật các nội dung liên quan đến mạng truyền thông hiện đại, thông tin di động 4G/5G, IoT, hệ thống nhúng và điện toán đám mây. Đây là những nền tảng có liên quan trực tiếp đến quá trình phát triển từ mạng 5G hiện tại đến những hệ thống kết nối thế hệ tiếp theo.
3.3. Đừng bỏ qua AI và lập trình
Một trong những thay đổi đáng chú ý của 6G là AI không còn chỉ được xem như một công cụ bên ngoài mạng. AI và truyền thông đã trở thành một trong những kịch bản sử dụng được ITU đưa vào khung IMT-2030.
Vì vậy, sinh viên Điện tử viễn thông nên trang bị kiến thức lập trình và tư duy xử lý dữ liệu ngay trong quá trình học. Không nhất thiết mọi kỹ sư viễn thông đều phải trở thành chuyên gia AI, nhưng khả năng đọc hiểu mã nguồn, xử lý dữ liệu, xây dựng ứng dụng và hiểu cách AI được tích hợp vào hệ thống mạng sẽ ngày càng hữu ích.
3.4. Làm quen với IoT và hệ thống thông minh
Nếu 5G giúp kết nối số lượng lớn thiết bị, thì IoT chính là một trong những lĩnh vực hưởng lợi từ hạ tầng kết nối đó. Từ cảm biến trong nhà máy, thiết bị đeo, phương tiện thông minh đến các hệ thống giám sát, số lượng thiết bị cần kết nối sẽ ngày càng lớn. Khi bước sang 6G, kết nối, cảm biến, AI và tính toán có xu hướng được tích hợp sâu hơn.
Vì vậy, sinh viên không nên chỉ nhìn Điện tử viễn thông dưới góc độ “mạng điện thoại”. Hiểu về IoT, cảm biến, hệ thống nhúng và cách các thiết bị giao tiếp với nhau sẽ giúp mở rộng phạm vi ứng dụng của kiến thức viễn thông.
3.5. Rèn khả năng tự học và cập nhật công nghệ
Có một thực tế mà sinh viên Điện tử viễn thông cần sớm nhận ra: không phải kiến thức nào học ở năm nhất cũng sẽ giữ nguyên đến khi tốt nghiệp.
5G, AI, điện toán đám mây, IoT và 6G đều đang tiếp tục phát triển. Ngay cả các tiêu chuẩn 6G hiện nay vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. ITU cho biết các đề xuất công nghệ giao diện vô tuyến cho IMT-2030 dự kiến được đưa vào quá trình đánh giá từ năm 2027, với mục tiêu hướng tới bộ tiêu chuẩn hoàn chỉnh vào khoảng năm 2030.
Vì vậy, kỹ năng quan trọng không chỉ là “biết công nghệ gì”, mà còn là biết cách học một công nghệ mới. Sinh viên có thể bắt đầu bằng việc đọc tài liệu kỹ thuật, theo dõi các tiêu chuẩn quốc tế, tham gia dự án, làm thí nghiệm, xây dựng sản phẩm nhỏ và chủ động tìm hiểu những công nghệ đang được doanh nghiệp sử dụng.
3.6. Tiếng Anh và kỹ năng làm việc cũng rất quan trọng
Công nghệ viễn thông có tính quốc tế cao. Tài liệu kỹ thuật, tiêu chuẩn, nghiên cứu khoa học và nhiều tài nguyên học tập quan trọng đều sử dụng tiếng Anh. Bên cạnh chuyên môn, sinh viên cũng cần rèn khả năng giao tiếp, làm việc nhóm, trình bày vấn đề và tư duy giải quyết vấn đề.
4. Học Kỹ thuật Điện tử viễn thông hệ từ xa tại PTIT
Sự phát triển từ 5G đến 6G cho thấy kiến thức về Điện tử viễn thông ngày càng gắn với nhiều lĩnh vực như mạng không dây, IoT, AI, dữ liệu và các hệ thống kết nối thông minh. Vì vậy, lựa chọn một chương trình đào tạo có nền tảng kỹ thuật và khả năng cập nhật công nghệ là điều người học nên cân nhắc.
Với những người đã đi làm hoặc khó sắp xếp thời gian học tập tập trung, Kỹ thuật Điện tử viễn thông hệ từ xa tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) là một hướng học có thể cân nhắc. Hình thức đào tạo từ xa giúp người học chủ động hơn về thời gian, tiếp cận nội dung học tập thông qua hệ thống trực tuyến và vẫn có thể xây dựng kiến thức chuyên môn về Điện tử viễn thông.
Chương trình hướng đến những kiến thức nền tảng và chuyên môn của ngành, giúp người học có cơ sở tiếp cận các lĩnh vực liên quan đến mạng viễn thông, thông tin vô tuyến, hệ thống điện tử, IoT và công nghệ truyền thông hiện đại.
Sau khi hoàn thành chương trình, người học được cấp bằng kỹ sư theo quy định của Học viện. Đây cũng là lựa chọn phù hợp với những người muốn bổ sung bằng cấp và kiến thức chuyên môn mà vẫn duy trì công việc hiện tại.
Tìm hiểu chương trình Kỹ thuật Điện tử viễn thông hệ từ xa tại PTIT để chủ động chuẩn bị kiến thức cho thị trường công nghệ đang thay đổi từ 5G đến 6G.
Hotline/Zalo: 0846 77 00 22
Fanpage: Chương trình đào tạo từ xa trình độ đại học – PTIT
Group facebook: Học Viện Công Nghệ Bưu Chính Viễn Thông – Hệ Đào Tạo Trực Tuyến
